ابرچرخه کالاها در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷

رشد اخیر قیمت‌ها در بازار کالاها (Commodities) توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است، اما ممکن است این تحولات تنها آغاز یک روند بزرگ‌تر باشند. مس از توسعه مراکز داده، شبکه‌های برق و فناوری‌های جدید حمایت می‌گیرد. طلا از افزایش بدهی جهانی، فشارهای پولی و خرید مستمر بانک‌های مرکزی بهره می‌برد. نقره نیز در موقعیتی متفاوت قرار دارد و هم‌زمان از تقاضای سرمایه‌گذاری و مصرف صنعتی برخوردار است.این شرایط یک پرسش مهم را مطرح می‌کند: آیا رشد فعلی بازار کالاها تنها یک رالی صعودی (Bullish Rally) کوتاه‌مدت است یا نشانه‌های شکل‌گیری یک ابرچرخه کالاها دیده می‌شود که می‌تواند تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند؟

چه عواملی می‌توانند ابرچرخه بعدی کالاها را شکل دهند؟

چرخه احتمالی بعدی بازار کالاها تنها به رشد اقتصاد جهانی وابسته نیست. توسعه هوش مصنوعی، مراکز داده، شبکه‌های برق، انرژی هسته‌ای، پنل‌های خورشیدی، تراشه‌ها و دیگر فناوری‌های جدید، نیاز به منابع و مواد اولیه را افزایش داده است. ادامه سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها می‌تواند تقاضا برای فلزاتی مانند مس و نقره را در سال‌های آینده تقویت کند.

در مقابل، افزایش عرضه به این سرعت امکان‌پذیر نیست. پروژه‌های فناوری را می‌توان در مدت نسبتاً کوتاهی تأمین مالی و اجرا کرد، اما اکتشاف، توسعه و بهره‌برداری از یک معدن جدید ممکن است سال‌ها طول بکشد. همین فاصله میان رشد سریع تقاضا و افزایش کند عرضه، می‌تواند به عدم تعادل عرضه و تقاضا (Supply-Demand Imbalance) منجر شود؛ عاملی که یکی از پایه‌های اصلی سناریوی ابرچرخه کالاها به شمار می‌رود.

در کنار این موضوع، عوامل پولی و ژئوپلیتیک نیز اهمیت زیادی دارند. افزایش بدهی جهانی و کاهش قدرت خرید ارزها، ادامه خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی و رقابت کشورها برای دسترسی به مواد معدنی حیاتی، همگی می‌توانند بر بازار کالاها تأثیر بگذارند.

در چنین شرایطی، برخی فلزات گران‌بها دیگر تنها مواد اولیه صنعتی نیستند و بیش از گذشته به‌عنوان دارایی‌های راهبردی در حوزه‌های انرژی، فناوری و امنیت ملی اهمیت پیدا کرده‌اند.

هوش مصنوعی به منابع فیزیکی بیشتری نیاز دارد

هوش مصنوعی تنها به نرم‌افزار و تراشه محدود نمی‌شود. توسعه این فناوری به مراکز داده بیشتر، ظرفیت بالاتر تولید برق، شبکه‌های انتقال و توزیع گسترده‌تر و تجهیزات جدید نیاز دارد. همه این زیرساخت‌ها مصرف فلزات و مواد اولیه را افزایش می‌دهند.اگر استفاده از ربات‌های انسان‌نما و دیگر سیستم‌های فیزیکی مبتنی بر هوش مصنوعی نیز در سال‌های آینده گسترش یابد، این روند می‌تواند تقاضا برای فلزاتی مانند مس و نقره را بیش از پیش افزایش دهد.به همین دلیل، رشد هوش مصنوعی را نباید صرفاً یک تحول نرم‌افزاری دانست. گسترش این فناوری می‌تواند به یکی از محرک‌های مهم تقاضا در بازار کالاها تبدیل شود.

چرا مس در مرکز توجه قرار دارد؟

مس یکی از مهم‌ترین فلزات در این چرخه احتمالی است؛ زیرا تقاضا برای آن به‌طور هم‌زمان از چند بخش مختلف شکل می‌گیرد:

• مراکز داده و شبکه‌های برق
• نیروگاه‌های هسته‌ای و سیستم‌های خورشیدی
• تولید تراشه و توسعه زیرساخت‌های فناوری

در گذشته، چشم‌انداز بازار مس تا حد زیادی با رشد اقتصادی و فعالیت‌های ساختمانی چین سنجیده می‌شد. امروز این شرایط تغییر کرده است و بخش‌های فناوری، انرژی و زیرساخت نیز سهم مهمی در رشد تقاضا دارند.

مهم‌ترین چالش در این بازار، سرعت پایین افزایش عرضه است. ساخت یک مرکز داده ممکن است حدود دو سال زمان ببرد، اما توسعه و راه‌اندازی یک معدن بزرگ مس می‌تواند نزدیک به یک دهه طول بکشد. بنابراین، حتی افزایش قابل‌توجه قیمت مس نیز نمی‌تواند به‌سرعت عرضه جدیدی وارد بازار کند.همین فاصله زمانی میان رشد تقاضا و افزایش ظرفیت تولید، یکی از دلایلی است که می‌تواند مس را در مرکز چرخه صعودی احتمالی سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ قرار دهد.

طلا؛ چشم‌اندازی فراتر از سیاست فدرال رزرو

تحلیل بازار طلا اغلب حول تصمیمات فدرال رزرو درباره نرخ بهره می‌چرخد. با این حال، چشم‌انداز بلندمدت این فلز تنها به افزایش یا کاهش نرخ بهره وابسته نیست.حجم بالای بدهی جهانی یکی از عوامل مهم در این زمینه است. افزایش بدهی دولت‌ها می‌تواند حفظ نرخ بهره واقعی (Real Interest Rate) در سطوح بالا برای دوره‌ای طولانی را دشوار کند و در بلندمدت بر سیاست‌های پولی تأثیر بگذارد.

کاهش قدرت خرید ارزها نیز عامل دیگری است. از این منظر، افزایش قیمت طلا تنها نشان‌دهنده گران‌تر شدن این فلز نیست؛ بلکه می‌تواند بازتاب کاهش قدرت خرید ارزها در برابر دارایی‌هایی با عرضه محدود باشد.در چنین فضایی، طلا همچنان می‌تواند جایگاه خود را به‌عنوان یک دارایی امن (Safe-Haven Asset) و ابزاری برای پوشش ریسک (Hedging) در برابر تورم، افزایش بدهی و بی‌ثباتی‌های پولی حفظ کند. ادامه خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی نیز می‌تواند از تقاضای بلندمدت این فلز حمایت کند.

نقره؛ ترکیب تقاضای سرمایه‌گذاری و صنعتی

شرایط نقره با طلا تفاوت مهمی دارد. نقره علاوه بر اینکه یک فلز گران‌بها (Precious Metal) محسوب می‌شود، کاربرد گسترده‌ای در صنایع مختلف دارد. به همین دلیل، دو عامل متفاوت می‌توانند هم‌زمان از تقاضای آن حمایت کنند.از یک سو، افزایش نگرانی‌های تورمی، نوسانات بازار و کاهش ارزش ارزها می‌تواند تقاضای سرمایه‌گذاری برای نقره را افزایش دهد. از سوی دیگر، استفاده از این فلز در پنل‌های خورشیدی، تراشه‌ها، تجهیزات الکتریکی و زیرساخت‌های فناوری، تقاضای صنعتی آن را تقویت می‌کند.در نتیجه، در حالی که طلا بیشتر تحت تأثیر عوامل پولی و تقاضای سرمایه‌گذاری قرار دارد، نقره می‌تواند هم از تحولات پولی و هم از گسترش زیرساخت‌های انرژی و فناوری سود ببرد.

مواد معدنی حیاتی به منابع راهبردی تبدیل شده‌اند

اهمیت مس، عناصر نادر خاکی و دیگر مواد معدنی حیاتی دیگر تنها به کاربرد صنعتی آن‌ها محدود نیست. این منابع بیش از گذشته با امنیت ملی، سیاست‌های فناوری و زنجیره تأمین کشورها پیوند خورده‌اند.رقابت فناوری میان آمریکا و چین نمونه روشنی از این تغییر است. سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها، رباتیک، انرژی و زنجیره‌های تأمین، دسترسی مطمئن به مواد اولیه را به یک اولویت راهبردی تبدیل کرده است.این شرایط می‌تواند منبع جدیدی از تقاضای دولتی و بلندمدت ایجاد کند. در نتیجه، حتی در دوره‌هایی که رشد اقتصاد جهانی کاهش می‌یابد، تقاضای راهبردی می‌تواند از قیمت برخی مواد معدنی حمایت کند.

رقابت فناوری آمریکا و چین، محرک دیگری برای تقاضا

رقابت فناوری میان آمریکا و چین نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بر بازار کالاهاست. هر دو کشور سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در هوش مصنوعی، تولید پیشرفته، زیرساخت‌های انرژی، رباتیک و زنجیره‌های تأمین راهبردی انجام می‌دهند. این رقابت، تقاضا برای همان فلزات و مواد معدنی را افزایش می‌دهد که عرضه آن‌ها با محدودیت روبه‌رو است.

در نتیجه، تقاضای کالاها دیگر تنها از رشد معمول اقتصاد جهانی ناشی نمی‌شود. دولت‌ها نیز به دلایل راهبردی از سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها حمایت می‌کنند. با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و ادامه رقابت برای برتری فناوری، تقاضا برای مس، عناصر نادر خاکی، نقره و دیگر مواد معدنی حیاتی می‌تواند حتی در دوره‌های رشد ضعیف‌تر اقتصاد جهانی نیز بالا باقی بماند.

آیا این چرخه تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت؟

ادامه روند صعودی بازار کالاها تا سال ۲۰۲۷ تا حد زیادی به ماندگاری عدم تعادل میان عرضه و تقاضا بستگی دارد. اگر سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی و انرژی ادامه پیدا کند و عرضه معادن همچنان با سرعت کمتری رشد کند، زمینه برای ادامه این چرخه فراهم خواهد بود.توسعه مراکز داده، نوسازی شبکه‌های برق، افزایش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای، روند کند توسعه معادن جدید، خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی و تقاضای دوگانه صنعتی و سرمایه‌گذاری برای نقره، از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند از این سناریو حمایت کنند.

• افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و مراکز داده، تقاضا برای مس و دیگر فلزات صنعتی را تقویت می‌کند.
• شبکه‌های برق، پروژه‌های هسته‌ای و انرژی‌های تجدیدپذیر، تقاضای فیزیکی بیشتری ایجاد می‌کنند.
• توسعه معادن جدید همچنان زمان‌بر و پرهزینه است.
• دولت‌ها به توسعه زنجیره‌های تأمین مطمئن‌تر برای مواد معدنی حیاتی ادامه می‌دهند.
• بدهی بالای جهانی می‌تواند شرایط پولی را برای دارایی‌های کمیاب نسبتاً حمایتی نگه دارد.
• بانک‌های مرکزی به افزایش ذخایر طلای خود ادامه می‌دهند.
• نقره هم از تقاضای سرمایه‌گذاری و هم از افزایش مصرف صنعتی بهره می‌برد.

در سناریوهای بسیار صعودی، حتی قیمت‌های بالاتر از ۱۰۰ دلار برای نقره و ۱۰ هزار دلار برای طلا نیز مطرح می‌شوند. با این حال، این ارقام را باید سناریوهای بسیار خوش‌بینانه دانست، نه پیش‌بینی قطعی. تحقق چنین قیمت‌هایی به ادامه قدرتمند روندهای فعلی در عرضه و تقاضا و همچنین شرایط پولی و اقتصادی جهان وابسته خواهد بود.

نتیجه‌گیری؛ ابرچرخه یا یک رالی کوتاه‌مدت؟

تحولات بازار کالاها دیگر تنها به رشد اقتصادی یا عملکرد یک فلز خاص وابسته نیست. توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، افزایش نیاز به انرژی، محدودیت عرضه معادن، بدهی بالای جهانی و رقابت کشورها برای دسترسی به منابع راهبردی، هم‌زمان در حال تغییر ساختار تقاضا هستند.اگر این عوامل در سال‌های آینده پابرجا بمانند و عرضه نتواند همگام با تقاضا رشد کند، حرکت فعلی بازار می‌تواند فراتر از یک رالی کوتاه‌مدت باشد. در چنین سناریویی، شکل‌گیری و تداوم یک ابرچرخه کالاها (Commodity Supercycle) تا سال ۲۰۲۷ دور از انتظار نخواهد بود.