کاهش نگرانیهای نفتی و تورمی پس از آتشبس (۵ تا ۹ مرداد ۱۴۰۵)
بازارهای جهانی هفته را با فضایی مثبتتر آغاز کردند؛ زیرا توقف موقت عملیات نظامی آمریکا و ایران، نگرانیهای فوری درباره تأمین انرژی و افزایش تورم را کاهش داد. ایالات متحده اواخر روز جمعه، بیسروصدا به کارزار حملات تقریباً دو هفتهای خود علیه ایران پایان داد و در مقابل، تهران نیز عملیات تلافیجویانه را متوقف کرد و مذاکراتی را با عمان درباره تنگه هرمز آغاز کرد.
این تحولات باعث شد قیمت نفت بهطور قابلتوجهی کاهش یابد؛ موضوعی که پس از هفتهها فشار ناشی از افزایش هزینههای انرژی، از بازار فلزات گرانبها و اوراق قرضه دولتی حمایت کرد.
با وجود بهبود فضای روانی ناشی از کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی، بازارها همچنان نسبت به تحولات در تنگه هرمز و دریای سرخ حساس هستند. قیمت نفت برنت در طول ماه ژوئیه، همزمان با گسترش اختلالها در مسیرهای اصلی کشتیرانی، نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است. همچنین، گزارشها از حملات حوثیها به تأسیسات شرکت آرامکوی عربستان نشان میدهد که ریسکهای منطقهای همچنان پابرجاست و از بین نرفته است. سرمایهگذاران همچنین خود را برای هفتهای پررویداد از نظر دادههای اقتصاد کلان آماده میکنند؛ هفتهای که شامل اعلام تصمیم سیاست پولی فدرال رزرو، انتشار آمار تولید ناخالص داخلی سهماهه دوم آمریکا، شاخص تورم PCE، نشست بانک مرکزی ژاپن و همچنین گزارشهای مالی شرکتهای بزرگ خواهد بود.
محرکهای اصلی بازار و عوامل اثرگذار
- وقفه در درگیریهای آمریکا و ایران: ایالات متحده برای دومین شب متوالی حملات خود علیه ایران را متوقف کرد و ایران نیز به عملیات تلافیجویانه پایان داد. همزمان، تهران و عمان درباره وضعیت تنگه هرمز وارد گفتوگو شدند.
- عقبنشینی قیمت نفت: بهای نفت برنت تا ۷ درصد کاهش یافت و به کمتر از ۹۰ دلار در هر بشکه رسید، هرچند بخشی از این افت را بعداً جبران کرد. این کاهش، نگرانیهای کوتاهمدت درباره عرضه انرژی و فشارهای تورمی را تا حدی کاهش داد.
- تداوم ریسکهای منطقهای: نیروهای حوثی مدعی انجام حملاتی به تأسیسات شرکت آرامکوی عربستان در منطقه دریای سرخ شدند. با وجود افت اخیر، قیمت نفت برنت در پی اختلال در مسیرهای کشتیرانی تنگه هرمز و دریای سرخ، همچنان نسبت به ابتدای ماه ژوئیه حدود ۴۰ درصد بالاتر است.
- تصمیم فدرال رزرو: انتظار میرود فدرال رزرو در نشست پیشرو نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کند، اما احتمال میرود در نشست سپتامبر یک مرحله دیگر نرخ بهره را افزایش دهد.
- چشمانداز سیاست پولی بانک مرکزی اروپا: بانک مرکزی اروپا پس از افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در ماه ژوئن، در نشست ماه ژوئیه نرخها را بدون تغییر نگه داشت، اما همزمان اعلام کرد که احتمال یک افزایش دیگر در ماه سپتامبر وجود دارد.
- تعرفههای جدید آمریکا: ایالات متحده تعرفههای جدیدی بین ۱۰ تا ۱۲٫۵ درصد بر واردات کالا از دهها کشور وضع کرد و همزمان اقدامات تجاری تازهای را علیه ۶۰ شریک تجاری، از جمله اتحادیه اروپا، به اجرا گذاشت. در همین حال، بریتانیا اعلام کرد که توافق تجاری فعلی این کشور با آمریکا همچنان بدون تغییر و به قوت خود باقی است.
بازار اوراق با درآمد ثابت
- بازده اوراق خزانهداری ۱۰ ساله آمریکا: بازده اوراق خزانهداری ۱۰ ساله آمریکا به حدود ۴٫۶۴ درصد کاهش یافت و پس از توقف موقت عملیات نظامی میان آمریکا و ایران، از بالاترین سطح ششماهه خود عقبنشینی کرد. افت قیمت نفت، نگرانیهای فوری درباره اختلال در عرضه انرژی و افزایش تورم را کاهش داد و از بازار اوراق قرضه دولتی حمایت کرد. اکنون توجه بازارها به تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره، انتشار آمار تولید ناخالص داخلی سهماهه دوم، شاخص تورم PCE و گزارشهای مالی شرکتهای بزرگ معطوف شده است.
- بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا: بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت بریتانیا (گیلت) به ۵٫۰۷ درصد کاهش یافت و پس از رسیدن به بالاترین سطح دو ماه اخیر در روز پنجشنبه، عقبنشینی کرد. این روند در پی کاهش قیمت نفت از سطوح نزدیک به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رخ داد. فروش خردهفروشی بریتانیا در ماه ژوئن ۱ درصد رشد کرد که بهمراتب فراتر از پیشبینیها بود؛ موضوعی که بهدلیل هوای گرم و افزایش هزینهکرد مصرفکنندگان در ارتباط با جام جهانی رقم خورد. همچنین، شاخص اعتماد مصرفکنندگان به بالاترین سطح شش ماه اخیر رسید و شاخصهای مدیران خرید (PMI) نیز از بازگشت فعالیتهای اقتصادی به مسیر رشد حکایت داشتند. در همین حال، آمریکا تعرفههای جدیدی بین ۱۰ تا ۱۲٫۵ درصد بر واردات از چند کشور، از جمله بریتانیا، اعمال کرد، هرچند لندن اعلام کرد توافق تجاری فعلی میان دو کشور همچنان برقرار است.
- بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن: بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن به حدود ۲٫۸۱ درصد افزایش یافت و برای چهارمین جلسه معاملاتی متوالی رشد کرد و به بالاترین سطح دو هفته اخیر رسید. این افزایش در پی تقویت انتظارات برای ادامه سیاست انقباضی بانک مرکزی ژاپن (BOJ) رخ داد. نرخ تورم ژاپن در ماه ژوئن با رسیدن به ۱٫۷ درصد، به بالاترین سطح شش ماه اخیر رسید و احتمال افزایش بیشتر نرخهای بهره را تقویت کرد، هرچند انتظار میرود بانک مرکزی ژاپن در نشست پیشرو سیاست پولی خود را بدون تغییر حفظ کند. همچنین، افزایش قبلی قیمت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار و رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکا به بیش از ۴٫۷ درصد، همراه با نگرانیهای فزاینده درباره چشمانداز مالی ژاپن، فشار صعودی بیشتری بر بازده اوراق این کشور وارد کرد.
- بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله آلمان: بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت آلمان (بوند) به کمتر از ۳٫۲ درصد کاهش یافت، اما همچنان در نزدیکی بالاترین سطح ۱۵ سال اخیر که روز پنجشنبه ثبت شده بود، باقی ماند. این کاهش پس از افت قیمت نفت برنت، که برای مدتی کوتاه به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، رخ داد. فعالیتهای اقتصادی منطقه یورو در ماه ژوئیه بار دیگر وارد مسیر رشد شد که عمدتاً ناشی از بهبود قابلتوجه بخش تولید آلمان بود، هرچند شاخص اعتماد مصرفکنندگان اندکی کاهش یافت. بانک مرکزی اروپا (ECB) نرخهای بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما اعلام کرد با توجه به تداوم ریسکهای تورمی ناشی از قیمتهای انرژی، احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ماه سپتامبر همچنان بالاست.
بازار کالاهای پایه
قیمت طلا با حدود ۱ درصد افزایش به سمت ۴,۱۰۰ دلار به ازای هر اونس حرکت کرد و پس از رسیدن به پایینترین سطح ۹ ماه اخیر، بخشی از افت خود را جبران کرد. کاهش قیمت نفت، نگرانیها درباره افزایش تورم و ادامه رشد نرخهای بهره را تا حدی کاهش داد و از قیمت طلا حمایت کرد. این روند در پی توقف موقت درگیریهای نظامی میان آمریکا و ایران در پایان هفته شکل گرفت؛ بهطوریکه واشنگتن کارزار حملات تقریباً دو هفتهای خود را متوقف کرد و ایران نیز به حملات تلافیجویانه پایان داد. همچنین تهران مذاکراتی را با عمان درباره وضعیت تنگه هرمز آغاز کرد. طلا در معاملات پیشین تحت فشار قرار داشت، زیرا اختلالها از تنگه هرمز به دریای سرخ گسترش یافته بود. در همین حال، انتظار میرود فدرال رزرو در نشست روز چهارشنبه نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کند، اما احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر همچنان وجود دارد.
قیمت نقره با بیش از ۲ درصد رشد به سمت ۶۰ دلار به ازای هر اونس حرکت کرد و از پایینترین سطح هشت ماه اخیر فاصله گرفت. افت قیمت نفت، نگرانیها درباره اختلال در عرضه انرژی و فشارهای تورمی را کاهش داد و زمینه را برای بهبود قیمت نقره فراهم کرد. این رشد در پی توقف موقت فعالیتهای نظامی میان آمریکا و ایران رخ داد؛ بهگونهای که هر دو طرف عملیات خود را متوقف کردند و ایران نیز درباره تنگه هرمز وارد گفتوگو با عمان شد. فلزات گرانبها در روزهای گذشته بهدلیل گسترش تنشها و اختلالهای منطقهای تحت فشار قرار گرفته بودند. با این حال، بازارها همچنان انتظار دارند فدرال رزرو در نشست پیشرو نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد و احتمال افزایش آن در ماه سپتامبر را نیز مدنظر دارند.
بازار ارزهای جهانی
- شاخص دلار آمریکا (DXY): شاخص دلار آمریکا (DXY) به حدود ۱۰۱٫۲ واحد کاهش یافت و بخشی از رشد قبلی خود را از دست داد؛ زیرا افت قیمت نفت، نگرانیها درباره تورم و اختلال در عرضه انرژی را کاهش داد. این روند پس از توقف موقت عملیات نظامی آمریکا و ایران در پایان هفته شکل گرفت. اکنون توجه بازارها به تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره، انتشار آمار تولید ناخالص داخلی (GDP) سهماهه دوم آمریکا، شاخص تورم PCE و گزارشهای مالی شرکتهای بزرگ معطوف شده است.
- یورو: یورو در سطحی کمتر از ۱٫۱۴ دلار معامله شد و در نزدیکی پایینترین سطح یکساله خود که در ماه ژوئن ثبت شده بود، باقی ماند. سرمایهگذاران در حال ارزیابی چشمانداز سیاست پولی بانک مرکزی اروپا (ECB)، انتشار بهتر از انتظار شاخصهای مدیران خرید (PMI) منطقه یورو، تداوم تقاضا برای دلار بهدلیل تنشهای خاورمیانه و همچنین تعرفههای جدید آمریکا هستند. بانک مرکزی اروپا نرخهای بهره را بدون تغییر حفظ کرد، اما اعلام کرد که با توجه به افزایش قیمت نفت و گاز و تشدید نگرانیهای تورمی، احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر بالاست. در همین حال، فعالیتهای اقتصادی منطقه یورو عملکردی بهتر از پیشبینیها داشت و ایالات متحده نیز تعرفههای جدیدی را علیه ۶۰ شریک تجاری خود اعمال کرد.
- پوند انگلیس: پوند استرلینگ در محدوده ۱٫۳۳ دلار معامله شد و در نزدیکی ضعیفترین سطح خود از اول ژوئیه قرار گرفت؛ زیرا سرمایهگذاران میان دادههای مثبت اقتصاد بریتانیا و قدرت گسترده دلار در بازار تعادل برقرار کردند. فروش خردهفروشی بریتانیا در ماه ژوئن ۱ درصد افزایش یافت که بهمراتب فراتر از پیشبینیها بود و از هوای گرم و افزایش هزینهکرد مرتبط با جام جهانی تأثیر گرفت. همچنین شاخص اعتماد مصرفکنندگان به بالاترین سطح شش ماه اخیر رسید. در همین حال، آمریکا تعرفههایی بین ۱۰ تا ۱۲٫۵ درصد بر واردات از دهها کشور اعمال کرد، هرچند توافق تجاری فعلی میان آمریکا و بریتانیا همچنان بدون تغییر باقی مانده است.
- ین ژاپن: ین ژاپن در محدوده ۱۶۳٫۸ ین در برابر هر دلار معامله شد؛ پس از آنکه به پایینترین سطح ۴۰ سال اخیر در ۱۶۳٫۹۹ ین رسید. هشدارهای مقامات ژاپنی درباره احتمال مداخله در بازار ارز نتوانست حمایت پایداری از ین ایجاد کند، زیرا قدرت گسترده دلار، نگرانیهای مربوط به وضعیت مالی ژاپن و تنشهای خاورمیانه همچنان بر این ارز فشار وارد کردند. معاملهگران همچنین گزارشهایی مبنی بر احتمال آمادگی بانک مرکزی ژاپن (BOJ) برای افزایش سریعتر نرخ بهره را چندان جدی نگرفتند. از سوی دیگر، نرخ تورم ژاپن در ماه ژوئن به بالاترین سطح شش ماه اخیر رسید و استدلالها برای ادامه سیاست انقباضی بانک مرکزی این کشور را تقویت کرد. در مجموع، ین هفته را با حدود ۰٫۹ درصد کاهش ارزش به پایان رساند.
مروری بر مهمترین دادههای اقتصادی
- تصمیم بانک مرکزی اروپا درباره نرخ بهره: بانک مرکزی اروپا (ECB) پس از افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در ماه ژوئن ــ که نخستین افزایش نرخ بهره در سه سال گذشته بود ــ در نشست ماه ژوئیه نرخهای بهره را بدون تغییر حفظ کرد. سیاستگذاران با توجه به کاهش فشارهای تورمی و کند شدن فعالیتهای اقتصادی، رویکردی محتاطانه و مبتنی بر «صبر و ارزیابی شرایط» را در پیش گرفتند. چشمانداز بازار انرژی همچنان تا حد زیادی با برآوردهای ماه ژوئن بانک مرکزی اروپا همخوانی دارد، هرچند ابهامات همچنان پابرجاست. کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، هشدار داد که تداوم قیمتهای بالای انرژی میتواند از طریق اثرات دور دوم، فشارهای تورمی گستردهتری را در اقتصاد ایجاد کند.
- سفارشات کالاهای بادوام آمریکا: سفارشات کالاهای بادوام آمریکا در ماه مه با ۴٫۵ درصد کاهش به ۳۳۲ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که مطابق پیشبینیها بود و پس از رشد بازبینیشده ۸٫۵ درصدی در ماه آوریل ثبت شد. این بزرگترین کاهش از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون محسوب میشود. سفارشات تجهیزات حملونقل ۱۴ درصد کاهش یافت که عمدتاً ناشی از افت ۵۱٫۸ درصدی سفارش هواپیما بود. همچنین تقاضا برای کالاهای سرمایهای نیز تضعیف شد. با این حال، اگر بخش حملونقل از محاسبات حذف شود، سفارشات ۱٫۳ درصد افزایش یافت که فراتر از انتظار بازار بود. همچنین سفارشات کالاهای سرمایهای اصلی (Core Capital Goods)، که یکی از شاخصهای مهم سرمایهگذاری شرکتها به شمار میرود، پس از کاهش بازبینیشده در ماه آوریل، ۱٫۶ درصد رشد کرد.
- نرخ بیکاری بریتانیا: نرخ بیکاری بریتانیا در سهماهه منتهی به ماه مه در سطح ۴٫۹ درصد ثابت ماند؛ رقمی که بهتر از پیشبینی بازار مبنی بر افزایش آن به ۵ درصد بود. تعداد بیکاران با کاهش ۱۷ هزار نفری به ۱٫۷۶ میلیون نفر رسید، هرچند همچنان ۸۱ هزار نفر بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بود. در مقابل، تعداد شاغلان ۱۴۸ هزار نفر افزایش یافت و به ۳۴٫۴۷۵ میلیون نفر رسید؛ افزایشی که بسیار فراتر از پیشبینیها بود و قویترین رشد اشتغال از ژوئیه ۲۰۲۵ به شمار میرود. همچنین تعداد افراد شاغل نسبت به سال گذشته ۳۴۰ هزار نفر افزایش یافته که حاصل رشد فرصتهای شغلی تماموقت و پارهوقت بوده است. تعداد افرادی که علاوه بر شغل اصلی خود، شغل دوم نیز دارند به ۱٫۲۷۸ میلیون نفر رسید که معادل ۳٫۷ درصد از کل جمعیت شاغل بریتانیاست.
مهمترین رویدادهای تقویم اقتصادی
- تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره
- کنفرانس خبری فدرال رزرو
- انتشار آمار تولید ناخالص داخلی (GDP) سهماهه دوم آمریکا
- تصمیم بانک مرکزی ژاپن (BOJ) درباره نرخ بهره
- انتشار شاخص قیمت هزینههای مصرف شخصی (PCE) آمریکا
- انتشار شاخص هسته قیمت هزینههای مصرف شخصی (Core PCE)
- انتشار آمار درآمد شخصی در آمریکا
- انتشار آمار هزینهکرد شخصی در آمریکا
