تنشهای ایران و بانکهای مرکزی، محرک بازارها (۲۹ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵)
بازارهای جهانی این هفته تحت تأثیر تشدید تنشهای ژئوپلیتیک قرار گرفتند. نقض آتشبس میان آمریکا و ایران، نگرانیها درباره امنیت عرضه انرژی و چشمانداز تورم را بار دیگر افزایش داد. حملات هوایی جدید آمریکا، حملات متقابل ایران به کشتیرانی در تنگه هرمز و گسترش خسارتها به زیرساختهای منطقهای، قیمت نفت خام را بهشدت افزایش داد.
در مقابل، انتشار آمار تورم پایینتر از انتظار در آمریکا بخشی از نگرانیهای بازار را کاهش داد و سرمایهگذاران همزمان در حال ارزیابی تأثیر این دو عامل بر چشمانداز اقتصاد جهانی هستند. در چنین فضایی، سیاستهای پولی بانکهای مرکزی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت و با وجود نشانههایی از کاهش فشارهای تورمی، بازارها همچنان احتمال تداوم سیاستهای انقباضی را در قیمت داراییها لحاظ میکنند.
اقتصاد جهانی اکنون میان کاهش نرخ تورم و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیک قرار گرفته است. شاخصهای قیمت مصرفکننده و تولیدکننده آمریکا در ماه ژوئن کمتر از پیشبینیها منتشر شدند و به کاهش بازدهی اوراق خزانهداری از اوجهای اخیر انجامیدند. با این حال، جهش دوباره قیمت نفت پس از فروپاشی آتشبس میان آمریکا و ایران، نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرد. بازارها همچنان انتظار دارند فدرال رزرو تا پایان سال جاری یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهد. همچنین پیشبینی میشود بانک مرکزی اروپا و بانک مرکزی انگلستان نیز با توجه به تداوم فشارهای تورمی ناشی از رشد قیمت انرژی، رویکرد انقباضی خود را حفظ کنند.
محرکها و کاتالیزورهای بازار
- تشدید تنشهای آمریکا و ایران: آتشبس موقت پس از حملات هوایی جدید آمریکا و حملات متقابل ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز فروپاشید و نگرانیها درباره اختلال در عرضه جهانی انرژی را بهطور محسوسی افزایش داد.
- رشد قیمت نفت: قیمت نفت برنت نسبت به کف قیمتی خود در ماه ژوئیه حدود ۳۰ درصد افزایش یافت؛ زیرا حملات نظامی به خطوط کشتیرانی و زیرساختهای انرژی در سراسر خاورمیانه گسترش یافته است.
- تغییر در چشمانداز تورم: انتشار آمار تورم پایینتر از انتظار در آمریکا در ابتدا از نگرانیها درباره ادامه افزایش نرخ بهره کاست، اما جهش قیمت نفت بار دیگر احتمال بازگشت فشارهای تورمی را تقویت کرد.
- انتظارات از فدرال رزرو: بازارها اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را ۵۳ درصد برآورد میکنند که نسبت به ۴۷ درصد هفته گذشته افزایش یافته است. معاملات آتی نیز همچنان احتمال دستکم یک مرحله افزایش نرخ بهره تا پایان سال جاری را در قیمتها منعکس میکنند.
- سیاستهای انقباضی بانکهای مرکزی اروپا و انگلستان: معاملهگران افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا در نشست سپتامبر را قطعی میدانند و انتظار دارند این روند در بهار ۲۰۲۷ نیز ادامه یابد. همچنین افزایش نرخ بهره بانک مرکزی انگلستان تا پایان سال جاری بهطور کامل در قیمتها لحاظ شده است.
بازار اوراق قرضه و درآمد ثابت
- بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا: بازدهی این اوراق از اوج ۵.۶۲ درصدی ثبتشده در ۱۳ ژوئیه به ۴.۵۲ درصد کاهش یافت. انتشار آمار پایینتر از انتظار تورم مصرفکننده و تولیدکننده، همراه با دومین کاهش متوالی انتظارات تورمی دانشگاه میشیگان، از نگرانیها نسبت به تداوم فشارهای تورمی کاست. با این حال، اختلال دوباره در تنگه هرمز همچنان از ریسکهای تورمی حمایت میکند و بازارها انتظار دارند فدرال رزرو در نشست ژوئیه نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرده و در ادامه سال یک مرحله دیگر آن را افزایش دهد.
- بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا: این نرخ در نزدیکی ۴.۹۵ درصد تثبیت شد و در مسیر ثبت سومین رشد هفتگی متوالی خود قرار گرفت؛ روندی که طولانیترین دوره صعودی از زمان آغاز درگیریهای ایران در اوایل مارس محسوب میشود. سرمایهگذاران همچنین انتخاب اندی برنهام بهعنوان رهبر حزب کارگر و نخستوزیر آینده را ارزیابی کردند. در همین حال، افزایش احتمال انتصاب محمود شبانه به وزارت دارایی، نگرانیها درباره اجرای سیاستهای مالی انبساطی را کاهش داد.
- بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن: این نرخ به ۲.۷۳ درصد افزایش یافت و دومین رشد متوالی خود را ثبت کرد. افزایش قیمت نفت و وابستگی بالای ژاپن به واردات انرژی از خاورمیانه، نگرانیها درباره تورم را تشدید کرده است. سرمایهگذاران همچنین برنامه سرمایهگذاری ۳۷۰ تریلیون ینی دولت تا سال مالی ۲۰۴۰ را ارزیابی کردند، در حالی که عدم تغییر در سیاستهای سرمایهگذاری صندوقهای بازنشستگی، حمایت از بازار اوراق داخلی را محدود کرد.
- بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله آلمان: این نرخ با عبور از ۳.۱ درصد، به بالاترین سطح خود از ۲۰ مه رسید. افزایش قیمت انرژی، انتظارات برای تداوم سیاستهای انقباضی بانک مرکزی اروپا را تقویت کرد. بازارها همچنان افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را قطعی میدانند، هرچند مقامهای این بانک تأکید کردهاند که احتمال چنین اقدامی در نشست ژوئیه پایین است.
بازار کالاها
طلا: بهای اونس جهانی طلا به پایینتر از ۴,۰۰۰ دلار سقوط کرد و به نزدیکی پایینترین سطح ۹ ماه اخیر رسید. تشدید درگیریها میان آمریکا و ایران، افزایش قیمت نفت و تقویت انتظارات برای تداوم سیاستهای انقباضی فدرال رزرو، فشار فروش بر این فلز گرانبها را افزایش داد. قیمت نفت از کف ماه ژوئیه حدود ۳۰ درصد رشد کرده و احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر فدرال رزرو به ۵۳ درصد رسیده است. در همین حال، بازار طلای هند همچنان با تخفیفهای قابلتوجهی همراه بود، در حالی که بانک مرکزی چین بزرگترین افزایش ذخایر طلای خود را در دو سال و نیم گذشته ثبت کرد.
نقره: بهای اونس جهانی نقره به پایینتر از ۵۶ دلار کاهش یافت و در نزدیکی پایینترین سطح هشتماهه خود معامله شد. افزایش قیمت نفت، نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرده و انتظارات برای ادامه سیاستهای انقباضی فدرال رزرو را تقویت کرده است. در هفته پیشرو، انتشار دادههای جدید تورمی آمریکا و اظهارات مقامات فدرال رزرو از مهمترین عوامل اثرگذار بر روند معاملات نقره خواهند بود.
بازار ارزها
- شاخص دلار آمریکا: شاخص دلار در محدوده ۱۰۰.۹ تثبیت شد و هفته را بدون نوسان قابلتوجه به پایان رساند. کاهش نرخ تورم آمریکا از یک سو و تشدید تنشهای ژئوپلیتیک از سوی دیگر، فضای محتاطانهای را بر معاملات حاکم کرد. همزمان، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر به ۵۳ درصد رسید و مقامات این بانک همچنان بر ضرورت مهار تورم تأکید دارند.
- یورو: یورو در محدوده ۱.۱۴۵ دلار معامله شد و نزدیک به بالاترین سطح خود از ۱۹ ژوئن باقی ماند. انتظار برای افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا همچنان از این ارز حمایت میکند، هرچند اظهارات محتاطانه پیرو چیپولونه و مارتین کوشر، احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ژوئیه را کاهش داده است.
- پوند انگلستان: پوند پس از ثبت بالاترین سطح دو ماه اخیر در محدوده ۱.۳۵۴ دلار، به پایینتر از ۱.۳۴۵ دلار بازگشت. معاملهگران علاوه بر تحولات سیاسی بریتانیا، تأثیر افزایش قیمت نفت بر تصمیمهای آتی بانک مرکزی انگلستان را نیز زیر نظر دارند؛ عاملی که همچنان از انتظارات برای افزایش نرخ بهره تا پایان سال حمایت میکند.
- ین ژاپن: ارزش ین تا محدوده ۱۶۲.۵ در برابر دلار تضعیف شد و در نزدیکی پایینترین سطح چهار دهه اخیر باقی ماند. افزایش قیمت نفت فشار بیشتری بر اقتصاد وابسته به واردات انرژی ژاپن وارد کرده است. همچنین، عدم تغییر در سیاست سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی دولتی، امیدها به حمایت ساختاری از ارزش ین را کاهش داد.
نکات برجسته آمار و دادههای اقتصادی
- تورم ایالات متحده (ژوئن): نرخ تورم سالانه آمریکا به ۳.۵ درصد کاهش یافت که کمتر از رقم ۴.۲ درصدی ماه مه و پایینتر از پیشبینی ۳.۸ درصدی بازار بود. این نخستین کاهش تورم در پنج ماه اخیر محسوب میشود. شاخص ماهانه نیز ۰.۴ درصد افت کرد که بزرگترین کاهش از آوریل ۲۰۲۰ به شمار میرود و عمدتاً ناشی از افت ۵.۷ درصدی قیمت انرژی بود. همچنین تورم هسته به ۲.۶ درصد کاهش یافت، در حالی که شاخص ماهانه تورم هسته بدون تغییر باقی ماند.
- خردهفروشی ایالات متحده (ژوئن): فروش خردهفروشی در ژوئن رشد ماهانه ۰.۲ درصدی را ثبت کرد که ضعیفترین افزایش در پنج ماه گذشته بود. با حذف فروش بنزین، این شاخص ۰.۷ درصد افزایش یافت و خردهفروشی هسته، که در محاسبه تولید ناخالص داخلی لحاظ میشود، ۰.۵ درصد رشد کرد. کاهش ۵.۳ درصدی فروش جایگاههای سوخت، بخشی از رشد ثبتشده در بخشهای خودرو، کالاهای ورزشی، لوازم الکترونیکی و فروشگاههای اینترنتی را خنثی کرد.
- تراز تجاری چین (ژوئن): مازاد تجاری چین به ۱۲۵.۶۲ میلیارد دلار رسید که نسبت به ۱۱۳.۸۴ میلیارد دلار مدت مشابه سال گذشته افزایش نشان میدهد و دومین مازاد تجاری بزرگ تاریخ این کشور محسوب میشود. صادرات با رشد ۲۷ درصدی به رکورد ۴۱۲.۳۹ میلیارد دلار رسید و واردات نیز با افزایش ۳۶ درصدی، که سریعترین رشد پنج سال اخیر است، رکورد تازهای ثبت کرد. در مجموع، مازاد تجاری چین در نیمه نخست سال به ۵۷۵.۹۸ میلیارد دلار رسید.
- تولید ناخالص داخلی چین (سهماهه دوم ۲۰۲۶): اقتصاد چین در سهماهه دوم سال رشد سالانه ۴.۳ درصدی را ثبت کرد که نسبت به رشد ۵ درصدی سهماهه نخست کاهش یافته و پایینتر از پیشبینی ۴.۵ درصدی بازار است. این ضعیفترین نرخ رشد اقتصاد چین از سهماهه چهارم سال ۲۰۲۲ به شمار میرود. تقاضای ضعیف داخلی، سرمایهگذاری محدود بخش خصوصی و تداوم رکود در بازار مسکن، بخش زیادی از اثر مثبت رشد صادرات محصولات مرتبط با هوش مصنوعی را خنثی کرد. رشد اقتصادی چین در نیمه نخست سال نیز به ۴.۷ درصد رسید.
رویدادهای مهم تقویم اقتصادی
- فروش خانههای دست دوم آمریکا
- شاخصهای مقدماتی مدیران خرید بخش تولید و خدمات
- شاخص اعتماد مصرفکننده منطقه یورو
- گزارش هفتگی ذخایر نفت خام آمریکا
- تصمیم بانک مرکزی اروپا درباره نرخ بهره
- آمار مدعیان اولیه دریافت بیمه بیکاری آمریکا
- فروش خانههای نوساز آمریکا
- شاخص فضای کسبوکار ایفو آلمان
- سفارشات کالاهای بادوام آمریکا
- گزارش نهایی شاخص اعتماد مصرفکننده دانشگاه میشیگان
تمرکز بازارها بر چشمانداز نرخ بهره در سایه تنشها (۱۴۰۵/۰۴/۲۹)
پایان هفته در سایه تنشها (۱۴۰۵/۰۴/۲۶)
